ISO/IEC 42001 belgesi AB Yapay Zeka Yasası (EU AI Act) uyumu için yeterli mi?

ISO/IEC 42001:2023, Avrupa'ya yazılım ve AI destekli ürün ihraç eden Bursa şirketlerinin EU AI Act kapsamında kurması gereken 'Kalite ve Risk Yönetim Sistemi', 'Veri Yönetişimi', 'İnsan Gözetimi' ve 'Teknik Dokümantasyon' şartlarını karşılayan birincil uluslararası yönetim standardıdır.

ISO 27001 belgemiz var, ISO 42001 geçişi ne kadar kolaylaşır?

Çok büyük ölçüde kolaylaşır. Liderlik, doküman kontrolü, iç tetkik, düzeltici faaliyet ve temel siber güvenlik yapınız hazır olduğu için yalnızca yapay zeka yaşam döngüsü (MLOps), veri seti yönetişimi ve Yapay Zeka Etki Değerlendirmesi (AIIA) katmanlarını ekleyerek hızla belgelendirme sağlıyoruz.

Bursa OSB'de yapay zeka geliştirmiyoruz ama fabrikamızda AI araçları kullanıyoruz; ISO 42001 bize uygun mu?

Evet. Standart 'AI Kullanıcısı (User/Deployer)' rolündeki sanayi, finans, perakende ve sağlık kurumlarının üçüncü taraf AI araçlarını güvenli, etik ve KVKK/fikri mülkiyet ihlali yaratmadan kullanmasını da belgelendirir.

Bursa ISO 42001 belgelendirme süreci ne kadar sürer?

Model sayısına ve MLOps olgunluğuna bağlı olarak ortalama 6 ila 10 hafta içinde AIIA analizleri, Ek-A kontrolleri ve yaşam döngüsü kanıtları tamamlanarak akredite denetime girilmektedir.

ISO/IEC 42001:202316 • Bursa (Marmara Bölgesi)Bilişim, Yazılım & Siber Güvenlik

Bursa ISO/IEC 42001:2023 Yapay Zeka Yönetim Sistemi (AIMS) Danışmanlığı

Üretken yapay zeka (GenAI/LLM), makine öğrenmesi, görüntü işleme veya algoritmik karar destek modelleri geliştiren ya da kurumsal süreçlerinde yapay zeka kullanan Bursa teknoloji, finans, sağlık, savunma ve sanayi şirketleri için ISO/IEC 42001:2023; dünyanın ilk akredite Yapay Zeka Yönetim Sistemi (AIMS) standardıdır. Türkiye otomotiv, makine, teknik tekstil ve mobilya ihracatının lokomotifi olan Bursa, 17'yi aşkın OSB'si ve TEKNOSAB yüksek teknoloji yatırımlarıyla Avrupa tedarik zincirinin vazgeçilmez üretim üssüdür. OEM ve Tier-1/Tier-2 tedarikçiler için IATF 16949, gömülü yazılım/otomotiv elektroniğinde SPICE/ISO 33061, TISAX/ISO 27001 bilgi güvenliği, CE işareti ve ISO 50001 enerji-karbon yönetimi en kritik yatırım kalemleridir. Proxy Danışmanlık; algoritmik şeffaflık, önyargı (bias) kontrolü, Yapay Zeka Etki Değerlendirmesi (AIIA) ve AB Yapay Zeka Yasası (EU AI Act) uyumunu Bursa Ar-Ge ekosistemine kazandırır.

Sanayi ve OSB Odak Alanı

Bursa OSB (BOSB), NOSAB (Nilüfer OSB), DOSAB (Demirtaş OSB), HOSAB (Hasanağa OSB), Kayapa OSB, TEKNOSAB, İnegöl OSB, Gemlik Serbest Bölgesi ve Uludağ OSB

Teknoloji & Ar-Ge Ekosistemi

Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa Teknik Üniversitesi, ULUTEK Teknopark, Bursa Teknoloji Koordinasyon ve Ar-Ge Merkezi (BUTEKOM) ve Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO)

Bölgesel Hibe & Destek

Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı (BEBKA) ve KOSGEB Bursa Müdürlükleri

Bursa Teknokent, Yapay Zeka Girişimleri ve Kurumsal Dönüşümde ISO/IEC 42001:2023 Kapsamı

Bursa (16) inovasyon ekosisteminin öncüsü olan Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa Teknik Üniversitesi, ULUTEK Teknopark, Bursa Teknoloji Koordinasyon ve Ar-Ge Merkezi (BUTEKOM) ve Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) içerisindeki yapay zeka (AI) şirketleri, SaaS platformları, savunma bilişimi firmaları ve Ar-Ge merkezleri küresel pazarda yeni bir regülasyon çağıyla karşı karşıyadır. Yürürlüğe giren Avrupa Birliği Yapay Zeka Yasası (EU AI Act), yüksek riskli ve genel amaçlı yapay zeka sistemlerinde risk yönetim sistemi, veri yönetişimi, teknik dokümantasyon, insan gözetimi (human-in-the-loop) ve şeffaflık şartları getirirken; ISO/IEC 42001:2023 bu gereksinimleri belgeleyen küresel altın standart haline gelmiştir.

Standart yalnızca AI modeli geliştiren (AI Producer/Developer) bilişim şirketlerini değil; aynı zamanda Bursa OSB (BOSB), NOSAB (Nilüfer OSB), DOSAB (Demirtaş OSB), HOSAB (Hasanağa OSB), Kayapa OSB, TEKNOSAB, İnegöl OSB, Gemlik Serbest Bölgesi ve Uludağ OSB ve Otomotiv ana ve yan sanayii (elektrikli araç ekosistemi), makine ve kalıpçılık, teknik tekstil ve ev tekstili, İnegöl mobilya sanayii, dondurulmuş gıda/konserve ve savunma yan sanayii bünyesinde kestirimci bakım, kameralı kalite kontrol, İK aday eleme, kredi/fiyatlama skorlaması veya müşteri chatbot/LLM entegrasyonu kullanan (AI Deployer/User) kurumsal işletmeleri de doğrudan kapsamaktadır.

AI / ML Model, LLM, Bilgisayarlı Görü ve SaaS Geliştiricileri: Eğitim verisi kalitesi ve telif/mahremiyet kaynağı (Data Provenance), model halüsinasyon ve kayma (model drift) izlemesi, açıklanabilirlik ve MLOps yaşam döngüsü kontrolleri.
Sağlık, Finans, İK, Kamu ve Savunma AI Uygulamaları: EU AI Act kapsamında "Yüksek Riskli AI" sınıflandırmasına giren sistemler için algoritmik adalet, ayrımcılık/önyargı (bias) testleri ve insan müdahale mekanizmaları.
Üretken AI (ChatGPT, Copilot, Özel LLM) Kullanan Sanayi ve Hizmet Kurumları: Kurumsal gizli verilerin ve kaynak kodların harici AI modellerine sızmasını önleyen "Kurumsal Yapay Zeka Kullanım Politikası (Shadow AI kontrolü)".

Bursa ISO/IEC 42001:2023 Projelerinde Teslim Ettiğimiz Mühendislik Çıktıları

Kopyala-yapıştır şablonlar yerine işletmenizin gerçek süreçlerine entegre edilen denetime hazır proje çıktıları:

Kurumsal Yapay Zeka Envanteri ve EU AI Act Risk Sınıflandırma Raporu

Geliştirilen ve kullanılan tüm AI/ML/LLM modellerinin rol (geliştirici/kullanıcı), veri kaynağı ve AB Yapay Zeka Yasası risk kategorisi haritası.

Yapay Zeka Etki Değerlendirmesi (AIIA) ve ISO 23894 AI Risk Matrisi

Algoritmik önyargı, şeffaflık, insan özerkliği, siber/prompt güvenliği ve toplumsal etkileri değerlendiren denetime hazır AIIA seti.

ISO/IEC 42001:2023 Uygulanabilirlik Bildirgesi (38 Ek-A Kontrolü & Ek-B)

Veri yönetişimi (data lineage, veri kalitesi), MLOps model yaşam döngüsü, doğrulama ve canlı ortam izleme kontrollerini içeren AIMS SoA.

AI Sistem Kartları (Model Cards), Şeffaflık Beyanı ve Shadow AI Politikası

Müşterilere sunulan yapay zeka kullanım sınırları/açıklanabilirlik dokümanları ile çalışanlar için güvenli üretken AI kullanım kuralları.

AIMS İç Tetkik Raporu ve Akredite Belgelendirme Denetim Eşliği

Veri bilimciler, yazılım mühendisleri ve ürün yöneticileriyle denetim hazırlık provaları ve Aşama 1-2 sertifikasyon refakati.

Bursa ISO 42001 Belgesi Nasıl Alınır? AIIA, Ek-A 38 Kontrol ve MLOps Yönetişimi

"Bursa ISO 42001 belgesi nasıl alınır?" sürecinde ISO 27001 ile aynı Annex SL üst yapısını paylaşan standart; yapay zekaya özgü riskleri ve etik etkileri yöneten 9 kontrol alanı ve 38 Ek-A kontrolü ile yapılandırılır. İstanbul Bölge Ofisimizden Osmangazi Köprüsü üzerinden 1,5 saatte ve Ankara Genel Merkezimizden karayolu/YHT bağlantısıyla BOSB, NOSAB, DOSAB, TEKNOSAB, İnegöl OSB ve ULUTEK'teki firmalara yoğun saha mühendisliği ve başdenetçi düzeyinde tetkik refakati sağlıyoruz.

1. AI Rol, Envanter ve Risk Sınıfı Analizi: Bursa organizasyonunuzun geliştirdiği, entegre ettiği (API/RAG) veya içeride kullandığı tüm yapay zeka sistemlerinin envanteri çıkarılır; AI Üreticisi, Sağlayıcısı veya Kullanıcısı rolleri ile EU AI Act risk seviyeleri belirlenir.
2. Yapay Zeka Risk Yönetimi ve Etki Değerlendirmesi (AIIA - Madde 6.1.2 & 6.1.4): ISO/IEC 23894 rehberliğinde model hataları, zehirlenmiş veri (data poisoning), prompt injection, telif/KVKK ihlalleri ile bireyler ve toplum üzerindeki etik/temel hak etkilerini ölçen AI Impact Assessment (AIIA) hazırlanır.
3. ISO 42001 Ek-A Kontrolleri ve Uygulanabilirlik Bildirgesi (AIMS SoA): AI Politikası (A.2), İç Organizasyon (A.3), AI Kaynakları (A.4), Etki Değerlendirme (A.5), AI Sistem Yaşam Döngüsü/MLOps (A.6), AI İçin Veri Yönetişimi (A.7), İlgili Taraflara Şeffaflık/Bilgilendirme (A.8) ve Sorumlu Kullanım (A.9) kontrolleri kurulur.
4. Model Doğrulama, İnsan Gözetimi Kayıtları ve AIMS İç Tetkiki: Eğitim/test veri seti ayrımı, bias/doğruluk metrikleri, sistem kartları (Model/System Cards), personel sorumlu AI eğitimi ve iç tetkik tamamlanır.
5. Uluslararası Akredite ISO/IEC 42001:2023 Belgelendirme Denetimi: ISO/IEC 42006 kurallarına göre gerçekleştirilen Aşama 1 ve Aşama 2 denetimlerinde uzmanlarımız Ar-Ge ve yönetim ekibinize tam refakat eder.

Bursa ISO 42001 Fiyatları, ISO 27001 Entegrasyonu ve Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı (BEBKA) ve KOSGEB Bursa Müdürlükleri / Bilişim Teşvikleri

Bursa ISO 42001 fiyatları; kapsamdaki yapay zeka sistemlerinin sayısına ve karmaşıklığına (sıfırdan model eğitimi vs. API/LLM ince ayarı ve kurumsal kullanım), çalışan sayısına ve mevcut ISO/IEC 27001:2022 altyapısına göre belirlenir. ISO 27001 ve ISO 27701 ile entegre kurulduğunda güvenlik, veri mahremiyeti ve yapay zeka yönetişimi ("Üçlü Dijital Güven Kalkanı") en düşük toplam maliyetle tamamlanır.

Türkiye'de ISO/IEC 42001 belgesi alan öncü teknoloji şirketleri arasında yer almak kurumsal değerleme ve yatırım turlarında (VC/kurumsal satış) büyük fark yaratırken; Ticaret Bakanlığı 5447 sayılı Bilişim İhracatı Destekleri, KOSGEB ve Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı (BEBKA) ve KOSGEB Bursa Müdürlükleri ileri teknoloji destek mekanizmalarından faydalanılabilmektedir.

Bursa ISO/IEC 42001:2023 Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kesinlikle evet! Bugün dünyada ISO 42001 alan SaaS ve yazılım şirketlerinin büyük çoğunluğu temel modelleri (Foundation Models) API, RAG veya ince ayar (fine-tuning) ile kendi dikey yazılım ürünlerine entegre eden firmalardır. Tedarikçi model risk yönetimi, veri sızıntısı önleme, halüsinasyon kontrolü ve şeffaflık tam olarak bu senaryoyu kapsar.