Avrupa Birliği'nin 2018 yılında devreye aldığı GDPR nasıl tüm dünyadaki veri işleme standartlarını değiştirdiyse, AB Yapay Zeka Yasası (EU AI Act — Tüzük 2024/1689) da küresel yazılım ve teknoloji ticaretinin kurallarını yeniden yazıyor. Yasada yer alan sınır ötesi uygulama ilkesi nedeniyle, merkezi Ankara veya İstanbul'da bulunan bir yazılım firmasının AI tabanlı ürünü Avrupa'daki tek bir müşteri tarafından dahi kullanılıyorsa yasal yükümlülükler doğrudan doğmaktadır.
Yüksek Riskli AI ve Şeffaflık Yükümlülüklerinde Hangi Kanıtlar Aranıyor?
EU AI Act uyum rehberimizde detaylandırdığımız üzere; insan kaynakları, kredi/sigorta skorlama, eğitim, kritik altyapı ve tıbbi cihaz yazılımları yüksek risk sınıfında yer alır. Avrupa'daki kurumsal alıcılar Türkiye'deki teknoloji tedarikçilerinden artık şu dört somut kanıtı talep etmektedir:
- Yaşam döngüsü boyunca işletilen yazılı bir Yapay Zeka Risk ve Kalite Yönetim Sistemi (ISO/IEC 42001:2023 sertifikası),
- Temel haklar ve kullanıcı güvenliği etkilerini ölçen Yapay Zeka Etki Değerlendirmesi (AIIA / FRIA) raporları,
- Eğitim ve RAG veri setlerinin mahremiyet uyumu (ISO/IEC 27701 PIMS) ve siber dayanıklılık kontrolleri,
- Kullanıcılara sistemin sınırlarını açıklayan şeffaf Model Kartları ve insan müdahale (human oversight) mekanizmaları.
Şirketinizin ihracat hedeflerini regülasyon engellerine takılmadan büyütmek ve Ticaret Bakanlığı HİB desteklerinden yararlanarak belgelendirme sürecini başlatmak için ISO 42001 Fiyat ve Denetim Süreci sayfamızı inceleyebilir veya Proxy Danışmanlık uzmanlarıyla iletişime geçebilirsiniz.
Türk Teknoloji Şirketleri İçin 90 Günlük EU AI Act + ISO 42001 Aksiyon Planı
- Gün 1–15 (Envanter ve Sınıflandırma): Ürün portföyünüzdeki tüm makine öğrenmesi, öneri motoru ve LLM özelliklerinin çıkarılması; EU AI Act risk piramidindeki yerinin tespiti.
- Gün 16–45 (AIMS ve Veri Yönetişimi Kurulumu): Sorumlu AI Politikasının yayını, AIIA/FRIA etki analizlerinin yapılması, eğitim/RAG veri setlerinin KVKK ve GDPR uyumluluğunun doğrulanması.
- Gün 46–75 (Teknik Şeffaflık, Loglama ve İç Tetkik): Model kartlarının, kullanıcı şeffaflık bildirimlerinin, insan müdahale arayüzlerinin ve iç tetkik sürecinin tamamlanması.
- Gün 76–90 (Uluslararası Akredite Denetim): Aşama 1 ve Aşama 2 denetimlerinin tamamlanarak küresel geçerli ISO/IEC 42001:2023 sertifikasının alınması.
Avrupa pazarındaki rekabet gücünüzü korumak ve Sorumlu Yapay Zeka liderliğinizi belgelendirmek için Adım Adım ISO 42001 Kurulum Rehberimizi inceleyebilirsiniz.